Heemkunde West-Vlaanderen wil graag de kaartboeken met betrekking op eigendommen in onze provincie inventariseren om deze bronnen zo op te waarderen en ze meer toegankelijk te maken voor het heemkundig onderzoek.

Daarvoor werd begin 2015 besloten tot het opzetten van een project rond de landboeken en ommelopers die het gebied van de huidige provincie hebben geïnventariseerd en in kaart gebracht. Gezien de verscheidenheid aan kaartboeken worden in een eerste fase deze pre-kadastrale registers die betrekking hebben op het volledige grondgebied van een huidige (deel)gemeente opgelijst. In de tweede helft van de 17de eeuw klagen heel wat belastingplichtingen de hoogte en onrechtmatige verdeling van de grondbelastingen aan. Deze protesten zullen uiteindelijk leiden tot het laten opstellen van landboeken en ommelopers. Onder de regering van keizerin Maria Theresia zullen diverse regionale besturen, zoals dit van de kasselrij Kortrijk in 1753-1754 en dit van de kasselrij Oudenaarde in 1785, de opmeting van hun volledige grondgebied per dorp bevelen. Vaak kwam dit neer op een grondige vernieuwing van een al bestaand register. het resultaat is een omvangrijke collectie landboeken en ommelopers voor – vermoedelijk – zowat het hele Westvlaamse grondgebied.

Een eerste taak is dan ook om deze registers op te lijsten en hun vindplaats te detecteren (ze zijn namelijk niet steeds op de plaatsen te vinden waar je ze zou verwachten). Hiervoor wordt een beroep gedaan op het brede netwerk van heemkundige kringen en erfgoedverenigingen die de provincie West-Vlaanderen rijk is. Door middel van een enquête worden deze gegevens zowel per post als digitaal ingezameld. De resultaten van dit onderzoek zullen hier worden gepubliceerd.

Begin 2016 zal een werkgroep worden gevormd die een publieksgericht resultaat van dit project zullen voorbereiden. Dit kan een verdere uitbouw van deze webpagina of een andere vorm van publicatie, een studiedag of een (rondreizende) tentoonstelling zijn, afhankelijk van de wensen van de participanten aan dit project.

Advertenties