Heemkunde West-Vlaanderen wil graag de kaartboeken met betrekking op eigendommen in onze provincie inventariseren om deze bronnen zo op te waarderen en ze meer toegankelijk te maken voor het heemkundig onderzoek.

Begin 2015 werd besloten tot het opzetten van een project rond de landboeken en ommelopers die het gebied van de huidige provincie hebben geïnventariseerd en in kaart gebracht. Gezien de verscheidenheid aan kaartboeken worden in een eerste fase deze pre-kadastrale registers die betrekking hebben op het volledige grondgebied van een huidige (deel)gemeente opgelijst. Op een kaart worden de verzamelde gegevens uitgezet.

In de tweede helft van de 17de eeuw klagen heel wat belastingplichtingen de hoogte en onrechtmatige verdeling van de grondbelastingen aan. Deze protesten zullen uiteindelijk leiden tot het laten opstellen van landboeken en ommelopers. Onder de regering van keizerin Maria Theresia zullen diverse regionale besturen, zoals dit van de kasselrij Kortrijk in 1753-1754 en dit van de kasselrij Oudenaarde in 1785, de opmeting van hun volledige grondgebied per dorp bevelen. Vaak kwam dit neer op een grondige vernieuwing van een al bestaand register. het resultaat is een omvangrijke collectie landboeken en ommelopers voor – vermoedelijk – zowat het hele Westvlaamse grondgebied.

Voor het verzamelen van de gegevens kunnen we niet anders dan beroep doen het brede netwerk van heemkundige kringen en erfgoedverenigingen die de provincie West-Vlaanderen rijk is en op de talrijke onderzoekers die zich wijden aan de regionale en lokale geschiedschrijving.

Advertenties